|
Hµi Häi Quân & Hàng Häi Vi®t Nam
|
Mµt Ngày V¾i Ðô Яc Chung T¤n Cang
Ðßþc höi, ai là ngß¶i có công nh¤t trong kª hoÕch này, ông cß¶i và ðáp, "T¤t cä m÷i ngß¶i nhß anh biªt, sÑc mÕnh cüa Häi Quân là sÑc mÕnh t§p th¬. Trên con tàu không phäi mµt mình ông HÕm Trß·ng làm ðßþc m÷i vi®c, mà là sñ hþp lñc hài hòa, khéo léo cüa t¤t cä m÷i ngß¶i. Tàu tách bªn mà anh thüy thü làm giây không buông giây ðúng lúc thì con tàu làm sao ra ðßþc. Chuyªn ði nói trên là công lao cüa t¤t cä anh em Häi Quân thuµc m÷i c¤p b§c. Và cûng là truy«n th¯ng tµt ð©p cüa Häi Quân mình." Mµt cách cø th¬, ai là ngß¶i thäo kª hoÕch, lo thi hành kª hoÕch, ông ðáp "Khi ð¤t nß¾c ðã ðªn lúc phäi tính chuy®n ði hay ·, ngß¶i giúp tôi soÕn thäo kª hoÕch là ông Chí (Phó Ы Яc Nguyn Hæu Chí), Tß L®nh Hành Quân Bi¬n, ông S½n (Nguyn Xuân S½n, ÐÕi Tá Tß L®nh HÕm еi) ông Ki¬m (ÐÕi Tá в Ki¬m, ÐÕi Tá Tham Mßu Phó Hành Quân) ông Luân (ÐÕi Tá Chi Huy Trß·ng Tiªp V§n) và ông Khuê (ÐÕi Tá PhÕm MÕnh Khuê, Tham Mßu Phó Hành Quân Bi¬n). Ðó là lúc sØa soÕn." Ông ng×ng mµt chút và tiªp "Ðâu nhß hôm 26/4/75, tôi có h÷p Bµ Tham Mßu lÕi, nói rõ ý ð¸nh là phäi ra khöi Sàigòn. Mà ði là cùng ði t¤t cä. Ra khöi Sài-gòn, giæ l¤y toàn th¬ lñc lßþng r°i s¨ tính sau. Bây gi¶ các tàu bè phäi l¤y ð¥y d¥u nß¾c, tiªp li®u càng nhi«u càng t¯t....Ông Luân có höi, thª phiªu phát thª nào. Tôi cß¶i, ðªn gi¶ này mà còn phiªu gì næa. Ai mang ðßþc bao nhiêu cÑ ra sÑc mà mang." Sñ ra ði cuä ðoàn t¥u có tính cách chiªn lßþc, v§y trß¾c khi có quyªt ð¸nh này, Ðô Яc có ðßþc chï th¸ cuä T±ng Th¯ng hay chính phü không? Ðô Яc Cang ðáp:" Gißã lúc mà tình hình quân sñ và chính tr¸ r¯i loÕn nhß thª, ông Dß½ng Vån Minh không có mµt quyªt ð¸nh gì. Tôi có g£p ông, höi, ông chï ðáp:" TuÏ các anh..." Vì thª tôi ðã chï th¸ b¢ng mi®ng cho ÐÕi Tá S½n, Tß L®nh HÕm еi ð¬ sÇng sàng ðem HÕm еi ra bi¬n. Và mµt cách cø th¬, tôi ðã ð£c bi®t nh¡c ông S½n phäi dành 2 chiªc Dß½ng V§n HÕm v¾i t¤t cä các phß½ng ti®n truy«n tin và tiªp li®u, mµt chiªc dành cho chính phü khi phäi r¶i Sài Gòn b¢ng ðß¶ng thuÖ, chiªc kia dành cho Bµ Tß L®nh Häi Quân. V¾i loÕi chiªn hÕm này có bãi ðáp cho hai trñc thång." Nhßng r°i T±ng Th¯ng Minh không xØ døng. Ðô Яc Cang ðáp:" Trß¾c khi ðoàn t¥u ra ði, tôi có cho Ðô Яc Di®p Quang ThuÖ,Tham Mßu Trß·ng lên g£p ông Minh. Ông vçn không có quyªt ð¸nh nào khác, chï nói:" Thôi các anh ði ði.." Nhß thª T±ng Th¯ng Minh mu¯n r¶i Sài Gòn b¢ng ðß¶ng thuÖ r¤t d dàng. Ðô Яc Cang tiªp:" Ðúng thª, ðó là mµt quyªt ð¸nh can ðäm và ð¥y trách nhi®m. Ðúng hay sai lÕi là v¤n ð« khác. Còn · ngoài bi¬n, ai là ngß¶i ð¡c lñc nh¤t? Ðô Яc Cang lÕi cß¶i và nói: "Nhi«u ngß¶i k¬ công mình l¡m. Sai cä. Ngß¶i giúp tôi nhi«u nh¤t, ð¡c lñc nh¤t, ngày ðêm lo cho ðoàn tàu là ông Hùng (Phó Ы Яc Ðinh MÕnh Hùng). Nªu phäi nói l¶i cám ½n, hay tß·ng thß·ng thì chï có ông Hùng." Ông lÕi cß¶i và tiªp: "M¾i ðây có ngß¶i nói là ông Richard Armitage lo cho ðoàn tàu. Sai. Ông ta chi là mµt v¸ sî quan liên lÕc, giæa Häi Quân MÛ và ðoàn tàu cüa Häi Quân Vi®t Nam không h½n không kém. Khi ðoàn tàu vào häi ph§n Phi Lu§t Tân, Chánh phü Phi không cho vào, vì ðoàn tàu còn treo c½ Vi®t Nam Cµng Hòa. Chính tôi ðã ð« ngh¸, trälÕi tàu chiªn cüa MÛ cho MÛ, theo tinh th¥n tài li®u vi®n trþ MAP (Military Aid Program), vì tàu cüa MÛ giao cho Vi®t Nam Cµng Hòa sØ døng, khi không sØ døng næa thì phäi trao lÕi cho MÛ, và ðoàn tàu vào Subic, là cån cÑ cüa MÛ, chÑ có vào ð¤t Phi ðâu". Vçn cß¶i , ông tiªp "Ông Armitage yêu c¥u ðoàn tàu ði thÆng ðªn Guam. Tôi bäo, không ðßþc. G¥n 30 ngàn ngß¶i trên tàu, bao nhiêu v¤n ð«. Mà dù có ði Guam cûng phäi vào Subic ð¬ tiêp tª ðã chÑ... Thª là ðoàn tàu vào Subic, cån cÑ cüa MÛ, mình giao tàu lÕi cho MÛ. Trß¾c ðó mình ðã t± chÑc làm l hÕ qu¯c kÏ Vi®t NamCH r¤t long tr÷ng và cäm ðµng" Khi ðoàn tàu r¶i khöi Sàigòn, ðã · ngoài bi¬n, mà T±ng Th¯ng Dß½ng Vån Minh không ð¥u hàng thì sao !" Ông ðáp: "Thì ít nh¤t ta vçn giæ ðßþc toàn lñc lßþng cüa Häi Quân mình. Khi ¤y, nªu th¶i cuµc thu§n ti®n ta lÕi quay tr· lÕi, vào C¥n Th½ chÆn hÕn. — ðó v¤n ð« tiªp li®u còn ð¥y ðü. D¥u nh¾t và ðÕn dßþc còn nhi«u. Nhßng Sàigòn, hôm ðó ¤y là ngày 29/4/1975, ðoàn tàu phäi ra cái ðã. Ra trß¾c khi tøi nó tiªn sát vào b¶ sông Soai RÕp, Lòng Tàu. Và nhß chúng ta th¤y, hôm sau 30/4/1975, khi chúng ta · ngoài kh½i an toàn r°i, ông Minh tuyên b¯ ð¥u hàng. Lúc ¤y có mµt s¯ tàu r¶i Saigòn, mµt s¯ bi b¡n. Chiªc tàu nào có ông nhà báo Chu TØ, b¸ ðÕi bác cüa xe tång Vi®t Cµng b¡n ðó.... Ch§m m¤y tiªng là höng hªt." Còn Phó Ы Яc Hoàng C½ Minh? Ðô Яc Cang lÕi cß¶i và nói: "Ông Minh lo v« liên lÕc, nên các chiªn hÕm chï nghe th¤y tiªng ông ¤y. Nhßng trên thñc tª, t× lúc tàu ra ði, cho ðªn khi giao tàu cho MÛ, trên ðß¶ng ði chúng ta ð«u tiªp cÑu các ghe xu°ng cüa ð°ng bào vßþt bi¬n h® th¯ng chï huy do tôi ði«u khi¬n vçn r¤t nghiêm chïnh. Tuy ð¤t nß¾c ðã l÷t vào tay Cµng Sän, nhßng ðoàn tàu vçn còn trß½ng c¶ Vi®t Nam Cµng Hòa, và phäi nói là trên t¤t cä các chiªn hÕm, kÖ lu§t vçn ðßþc duy trì, không h« có sñ r¯i loÕn nào. Ðó là công lao cüa t¤t cä m÷i ngß¶i, thuµc m÷i c¤p b§c. Tôi hãnh di®n v« tinh th¥n ¤y, và cám ½n t¤t cä anh em." Ðßþc höi lý do thành l§p Lñc Lßþng Уc Nhi®m 99, ông cß¶i r°i thong thä ðáp:" T× xßa ðªn nay, trong ngh® thu§t chiªn tranh, tiªn ðã khó, lùi lÕi càng bµi ph¥n khó h½n. Trong lúc lui, lñc lßþng h§u v® là quan tr÷ng nh¤t. Lát nßã ðây, anh tiªp xúc v¾i ÐÕi Tá Dõng, Tß L®nh Lñc Lßþng này ð¬ n¡m væng møc ðích v« vi®c thành l§p LLÐN 99, nh¤t là sñ hæu hi®u cuä nó trong vi®c bäo v® Sài gòn, nh¤t là thuÖ lµ huyªt mÕch Lòng Tào và Soài RÕp." Tr· lÕi v¾i v¤n ð« bäo v® b¶ bi¬n Vi®t Nam, chuy®n xâm nh§p,ðßþc nh¡c lÕi v« con tàu cüa Vi®t Công vào Vûng Rô ngày 19/2/1965, trong tài li®u cüa Vi®t Cµng, ðây là thÑ 23 con tàu này ðã xâm nh§p vào ¶ bi¬n mi«n Nam. Ði«u quan tr÷ng là, ngoài vi®c tàu h÷ xâm nh§p, h÷ còn có ð½n v¸ bªn b¯c dÞ hàng, và di chuy¬n ði ngay, có nghîa là h÷ n¡m ðßþc dân, Ðô Яc Cang, cß¶i và höi lÕi: " Anh ði tàu, các anh khám xét các ghe thuy«n trên bi¬n, các anh khám xét gi¤y t¶ cüa h÷, các anh có biªt gi¤y ðó th§t hay giä, ngß¶i c¤p là ai..." Ông nh¤p mµt h¾p rßþu vang nhö, r°i tiªp: "Ðó là v¤n ð«. L¨ ra tÕi các ð½n v¸ quanh b¶ bi¬n, b¶ sông, phäi do Häi Quân cai quän... Ðó là v¤n ð«, và ai h÷ giao cho mình. Tª nh¸ l¡m. Cái khó là · ðó. Rµng h½n nßã, ðßþc höi tÕi sao Mi«n Nam m¤t v« tay Cµng Sän? Ông ðáp: "Trß¾c hªt, ta không n¡m ðßþc tiªp v§n. MÛ h÷ n¡m, khi h÷ buông là ta nguy. H½n næa ta không có chiªn lßþc lâu dài các chánh phü thay nhau nhß c½m bßã, nh¤t sau vø Ю I Cµng Hòa b¸ l§t ð±. Cuµc chiªn cüa chúng ta lÕi chï là tñ v®. Cµng Sän nó t¤n công ð½n v¸ mình. mình giæ ðßþc k¬ là ðã th¡ng, thì cái thua ðã có t× cån bän". R°i ông lÕi höi ngßþc lÕi ngß¶i viªt; " Chúng ta nhß anh v¾i tôi, ð«u yêu nß¾c cä. Ta ðâu có ßa gì th¢ng Tây. TÕi sao ta lÕi chiªn ð¤u bên cÕnh Tây ðánh Vi®t Minh." Ngß¶i viªt ng°i im, ông tiªp: "T¥u hay Tây ð«u là ngß¶i ngoài, lâu hay mau, nhß thÑ b®nh ngoài da, t× t× ta s¨ tìm cách tr× ði ðßþc. Còn cái anh Cµng Sän, lÕi là thÑ Cµng Sän Vi®t Nam, ðó là mµt thÑ b®nh t× trong máu, phäi lo chæa trß¾c. B®nh Cµng Sän nó th¤m vào máu, nguy hi¬m l¡m. Ðó là cái lý mà ta · bên cÕnh Tây ðánh Cµng Sän" Vçn ly rßþu nho trên tay, ông tiªp: "Tôi sinh nåm 1926 tÕi Gia иnh. Lúc m¾i l¾n, tôi r¤t ghét Tây. Tôi ðã ð¸nh ra bßng theo kháng chiªn r°i ðó chÑ. Nhìn th¢ng Tây nghinh ngang trên ð¤t nß¾c mình, tôi bñc l¡m. Giæa lúc ¤y tôi có hai ông c§u, là hai v¸ linh møc, ði theo kháng chiªn b¸ Tây b¡t, nh¯t · bót Catinat. Sau ðßþc thä ra, g£p tôi, tôi tö ý mu¯n ra bßng, hai ông c§u tôi gi§n l¡m, m¡ng r¢ng, mày có ngu không. Ra ðó ai tin mày, mày b¸ lþi døng r°i m¤t xác thôi...R°i th¶i cuµc ðßa ð¦y, tôi ðã là sî quan hàng häi, lúc thành l§p Häi Quân, tôi vào Häi Quân. Bän thân tôi, tôi không ßa nªp s¯ng Quân еi. Nhßng bà cø thân sinh tôi lÕi khác, cø nói, ðã là quân nhân con không ðßþc hèn. Chªt thì chªt, không bao gi¶ hàng cä. Con chªt · ðâu má ðªn ðó l¤y xác con v«. Không bao gi¶ hèn nhát hàng gi£c." Vçn cß¶i, ông tiªp: "Nªu tôi còn làm Tß L®nh Bi®t Khu Thü Ðô, có l¨ tôi s¨ · lÕi ch¯ng tøi nó cho t¾i chªt...." Ngß¶i viªt bàng hoàng nhß v×a nghe qua câu chuy®n cû trong C± H÷c Tinh Hoa. Ðþi cho sñ bàng hoàng l¡ng lÕi, mµt câu höi khác ðßþc nêu lên là "V¾i tß cách là mµt v¸ sî quan c¤p Ðô Яc, trong nhæng ngày ð¥u tÕi MÛ, Ðô Яc có g£p nhæng khó khån, nhæng phi«n løy gì không?" Ông d½ tay nhß cän câu tôi nói và trä l¶i ngay: "Bäo r¢ng cñc ß. Lúc · bên nhà ði hành quân nguy hi¬m, ðói khát, thiªu th¯n bao nhiêu. Gi¶ ði làm, cûng chï v×a sÑc, và ð¥y ðü phß½ng tiên an toàn, v×a sÇn có thu¯c men khi ðau yªu, có gì là kh±. Bäo là nhøc ß. Nªu · lÕi bên nhà, dß¾i sñ hành hÕ cüa Vi®t Cµng, cái nào nhøc h½n..." Nói v« nhæng vui, bu°n trong ð¶i quân ngû, ông ch§m rãi: "Cái vui và cái bu°n ði ðôi v¾i nhau. Lúc m¾i ra trß¶ng, ông Ch½n (Ðô Яc Tr¥n Vån Ch½n) ð±i xu¯ng chiªc LCM, tôi ð±i xu¯ng 2 chiªc LCVP, và n¢m chung v¾i anh em ðoàn viên. 5 cái giß¶ng väi tháo ra. Lau sàn g² cho sÕch, th¥y trò n¢m chung bên nhau. Anh em vui bu°n có nhau. Khi ðeo t¾i lon Thiªu Tá r°i, xa lính. Công vi®c lúc này chï còn có cái bàn và cái ghª, m¤t vui." Ông lÕi nh¤p mµt h¾p rßþu nhö và tiªp: "Nåm 58, · Trà Vinh, lúc thành l§p Gian Ðoàn 23 Xung Phong, sinh hoÕt v¾i anh em ðoàn viên, tôi còn nh¾ anh LÕc, HÕ sî c½ khí. Anh LÕc có mµt cô b° bán d×a tß½i · bên kia sông. M²i bu±i trßa anh ta lµi qua bên kia sông tán cô b°, khi v« lÕi mang cho tôi mµt tái d×a tß½i. D thß½ng l¡m. R°i ði hành quân tÕi Sa Ðéc, anh ta chªt. B¸ mìn." Nói t¾i ðó nét m£t ông ð±i khác, chìm l¡ng, bâng khuâng. Su¯t bßã, ông h¥u nhß chÆng ån bao nhiêu chï nh¤m nh¤p ly rßþu chát. Gi÷ng nói ông nhß m²i lúc m²i thêm hßng ph¤n và th¤p thoáng sñ b°i h°i. Ông nói: " Lính tráng lß½ng l§u ðâu có bao nhiêu mà m²i l¥n vi phÕm kÖ lu§t b¸ tr× lß½ng, ghi ði¬m r°i làm sao lên lon. Do ðó, th¤y tôi chï nh¯t mà không ghi vào quân bÕ. ÐÑa nào n£ng l¡m, tôi ðßa ra höi:" Thay vì 8 ngày tù, gi¶ m¥y ch¸u tám hèo ðßþc không? Lính tráng nhß hi¬u ðßþc lòng tôi, nên b¸ ðánh mà vçn vui." H¾p mµt h¾p rßþu næa, ð¸nh nói thì phu nhân cuä ông, tóc ðã bÕc, vë m£t th§t phúc h§u, nh¡c:" Ông ån ði ch¾." R°i bà quay sang nói v¾i chúng tôi: "Hôm nay ông ¤y vui l¡m ð¤y. Ít khi ông nói nhi«u thª." Ðô Яc Cang lÕi tiªp: "Lúc ¤y, nh¢m nåm ð¥u thành l§p Häi Quân ¤y mà, quanh tôi nhi«u anh em ðoàn viên là ngß¶i B¡c. Vui l¡m. Có l¥n ði hành quân tÕi аng Tháp Mß¶i, tàu v×a nhô ra khöi ð¥u con kinh, anh ðoàn viên g¯c B¡c KÏ kêu lên:" Úi chà..." Tôi höi gì thª chú. Anh ta chï ra cánh ð°ng trß¾c m£t và nói:" Mênh mông nhß b¬..." Cuµc mÕn ðàm t¾i ðây coi nhß tÕm ðü. Ðã 4 gi¶ 30 chi«u. Chúng tôi g°m anh Tr¥n Ch¤n Häi, T±ng Hµi Trß·ng Häi Quân và anh Thân, mµt cñu ðoàn viên thâm niên Häi Quân, ð¸nh cáo t× ra v«. Ông nghiêm m£t và nói: "T× sáng ðªn gi¶, tôi trä l¶i cuµc phöng v¤n cuä....các ông nhà báo. Bây gi¶ là l®nh. Các anh hãy · lÕi ån bæa c½m næa, r°i mu¯n höi thêm cái gì cÑ höi? Các v¸ phu nhân cüa Ðô Яc Cang và ÐÕi Tá Dõng cûng hùa theo "Ðây là ð¤t núi, có ai thèm · lÕi ch½i ðâu...", nên chúng tôi ðành phäi ng°i lÕi, ån mµt bæa c½m chi«u næa. Trong khi ch¶ c½m, cuµc mÕn ðàm m²i lúc m²i thêm vui, ð¥y thân m§t. ÐÕi Tá Dõng chü nhà nhß¾ng m¡t nh¡c tôi. "Höi ðÕi ði, höi gì cÑ höi...". Ðô Яc Cang, vçn xoay xoay ly rßþu vang trß¾c m£t, liên tøc k¬ thêm v« nhæng phi«n løy, nhæng hi¬u l¥m giæa anh em Häi Quân v¾i nhau, ông cß¶i luôn mi®ng và nói "Tôi ðã ngoài 70 r°i. Tøi trë cûng ðã h÷c hành xong, công vi®c êm ä. Tôi ðã làm xong vi®c ð¶i. Tôi chï còn ch¶ hai vi®c: Vào nhà thß½ng và theo v« v¾i Chúa". Chúng tôi ng°i nghe b²ng th¤y quanh qu¤t ðâu ðây nhß mµt l¶i t× giã. Ðô Яc Cang tiªp: "Nghî lÕi chuy®n ð¶i th§t nhß m£t tr¶i chi«u. Tôi không gi§n ai. Tôi còn m×ng là ðã có nhæng quyªt ð¸nh ðúng lúc, tránh nhæng ði«u ðáng tiªc..." Ông tiªp tøc nói, nhßng lÕi d£n: "Thôi, viªt lÕi các ph¥n trên thôi nhé. Ph¥n v×a nói, ð¬ ðªn khi tôi v« v¾i Chúa, lúc ¤y các anh có mu¯n viªt thì viªt." C½m tôi xong, tr¶i ðã t¯ùi. Khí núi ðã có ph¥n h½i se lÕnh. Ông bà Ðô Яc Cang và ông bà ÐÕi Tá Dõng ð«u ra ngoài cØa b¡t tay t× giã chúng tôi. Ông Dõng nói: "Фt núi, m¤y khi có khách vui nhß hôm nay." Xe chuy¬n bánh. Qua kính xe, tôi th¤y Ðô Яc Cang ðµi cái nón ði bi¬n do anh Häi t£ng. Khuôn m£t ông chìm vào bóng t¯i, chï th¤y cái huy hi®u trên nón sáng loáng hi®n rõ cái neo n¢m giæa hai hàng lá lúa vàng tß½i. Phan LÕc Tiªp, ghi 4/10/99 |